Welcome to Vietdethuong. Click here to register
Feed

Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con

Tin tức dưới dạng phóng sự và khám phá

Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con

Postby Duong Nam Anh » October 30th, 2017, 6:20 pm

Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con
Image
Đường phố ở Oslo. Photo: SC.


Các nước Bắc Âu thường được khen ngợi về hệ thống chính trị, hệ thống an sinh xã hội và sự chăm lo của nhà nước dành cho người dân, sự minh bạch của chính quyền và tỉ lệ tham nhũng thấp, môi trường sống an toàn, phẩm chất sống cao, luôn luôn được xếp hạng cao trong các bảng thống kê về mọi mặt, từ khả năng cạnh tranh kinh tế, sự lành mạnh của xã hội cho tới các chỉ số về phát triển con người, chỉ số về hạnh phúc. Nhưng các nước Bắc Âu cũng có những vấn đề của họ. Không có một quốc gia hay một mô hình hệ thống chính trị xã hội nào là hoàn hảo, tất nhiên. Bài viết này chỉ nói cụ thể về Na Uy, quốc gia mà tác giả đang định cư.

Một trong những vấn đề đó là “Nỗi khổ nhà giàu, ít con cái”. Nhà giàu ít con cái thì sướng quá, khổ cái gì nhỉ.

Ở đây là nói đến vấn đề dân số. Na Uy nói riêng và các nước Bắc Âu nói chung dân số ít, từ 5-10 triệu. Dân số của Na Uy chẳng hạn, là 5,277,762 (tính đến tháng 1. 2017, theo Statistics Norway).

Tính về diện tích, Na Uy và Việt Nam xấp xỉ nhau- diện tích của Na Uy là 323,804 km2, của Việt Nam là 331,230.8 km2, nhưng dân số VN thì khoảng 95,414,640 người (đầu năm 2017), đứng hàng thứ 14 trên thế giới!

Nhà nghèo, lại con đông, cái khổ tất nhiên ai cũng thấy rồi. Nhưng bên cạnh đó cũng có những cái sướng. Ví dụ dịch vụ, cần cái gì cũng có mà giá lại rẻ, có thể nói bất cứ nhu cầu gì của con người, từ to tát tới nhỏ nhặt, linh tinh, tào lao nhất, cũng có thể tìm ra người hoặc dịch vụ đáp ứng cho mình. Từ làm nhà, sửa nhà, sửa ống nước, sửa máy tính, điện thoại, đồng hồ, sửa xe, bơm xe, vá lốp xe, sửa chữa bàn ghế, sửa giày, sửa cặp táp hư, làm khóa, may quần áo mới, vá quần áo cũ, cắt uốn tóc, làm móng, lấy ráy tai, giúp việc nhà; làm hồ sơ giấy tờ đi nước ngoài, đánh máy thuê, viết thư thuê, cho thuê sách truyện, thuê băng đĩa DVD, CD…

Image
Cửa tiệm bán máy móc thì có nhiều mà sửa máy thì hiếm và đắt.
Photo Bjorn Skomakerstuen – Nguồn: https://no.ehandel.com


Thời bao cấp nghèo khó thậm chí còn có cả những “nghề” như “nghề” xếp hàng thuê. Cái gì cũng phải xếp hàng nào mua gạo, mua thịt, mua dầu hỏa, củi, mua nhu yếu phẩm, vải vóc, xoong, nồi… Nhắc lại để nhớ một thời bao cấp khổ sở, là nỗi kinh hoàng của người VN, nhất là dân miền Nam sau năm 1975 khi đang sống trong một xã hội kinh tế thị trường tự do buôn bán, hàng hóa, lương thực thừa thãi, bỗng chuyển sang mô hình kinh tế tập trung bao cấp theo miền Bắc mà miền Bắc thì học theo Liên Xô và các nước XHCN cũ thời bấy giờ!

Trở lại vấn đề dân đông, công việc không có đủ nên người dân phải tự xoay sở nghĩ ra việc mà sống, thế là đủ thứ dịch vụ ra đời, đáp ứng đủ loại nhu cầu của con người. Cho nên ở VN có tiền là cần gì cứ thuê người làm, giá rẻ mà cạnh tranh cao nên chỗ nào cũng ráng làm tốt.

Dịch vụ ít, giá đắt

Còn ở những quốc gia giàu có ít dân như Na Uy thì đừng có mơ! Có rất nhiều thứ không thể tìm thấy dịch vụ gì cả. Thứ nhất, dịch vụ rất ít mà giá nhân công lại đắt kinh khủng!

Hư laptop, hư điện thoại? Tìm không ra chỗ sửa đã đành mà có tìm ra thì thà bỏ tiền mua cái mới còn hơn vì giá sửa rất đắt. Bản thân người viết đã từng quá kinh nghiệm về chuyện này, nhưng đâu phải bao giờ cái máy hư cũng đáng vứt đi? Thế là nhân có lần đi Paris chơi, người viết phải xách cái laptop ra khu dịch vụ, buôn bán máy tính của người Hoa ở quận 13, thật cũng y như ở Sài Gòn, muốn thay cái gì, sửa cái gì cũng có, sáng đưa chiều lấy mà tính ra cũng không đắt, vì nhiều cửa tiệm cạnh tranh nhau nên họ không dám lấy giá quá cao.

Image
Cửa tiệm IKEA ở Oslo. Photo: RONALD JOHANSEN – Nguồn: ITromso.


Sửa nhà? Nếu kêu thợ thì quá đắt, rất nhiều người Na Uy bèn chọn cách tự học, tự sửa và giúp lẫn nhau. Ví dụ hai ba người bạn chơi với nhau, khi người này cần sửa nhà thì người kia đến giúp và ngược lại. Tôi đã từng chứng kiến một vài người bạn Na Uy, họ tự học mà làm được đủ thứ, từ sơn nhà cho tới sửa mái nhà, làm phòng tắm, nhà bếp…! Chỉ có cái gì khó lắm, không tự làm lấy được họ mới phải kêu đến thợ chuyên nghiệp. Làm vườn, sửa chữa đồ đạc trong nhà do vậy là chuyện nhỏ.

Một trong những công ty bán đồ nội thất nổi tiếng của Thụy Ðiển mà các cửa tiệm của công ty này có mặt ở rất nhiều quốc gia trên thế giới, là IKEA. Công ty này nổi tiếng vì cái ý tưởng mọi thứ vật dụng trong nhà người mua ai cũng có thể tự mình lắp ráp theo những tờ hướng dẫn chi tiết của công ty. Mua đồ đạc kiểu này có cái tiện lợi là khi mua, chuyên chở đỡ cồng kềnh, hư hỏng, lúc dọn nhà cũng có thể tháo ra rồi sau đó lại lắp lại. Rất phù hợp với kiểu sống của các nước công nghiệp và của dân Bắc Âu là họ có thể tự làm lấy, khỏi tốn tiền thuê nhân công!

Những dịch vụ phổ biến như sửa nhà, sửa máy vi tính, sửa điện thoại, đồng hồ mà còn khó khăn như vậy huống hồ hàng bao nhiêu dịch vụ khác. Cái gì hư một chút cũng vứt, từ TV, tủ lạnh, máy móc, đồ nội thất… hoặc mang ra chỗ mấy cửa hàng bán đồ cũ, hoặc chợ trời, bán giá rẻ, dân nhập cư, người nghèo đến mua. Quần áo cũ cũng vậy.

Image
Một trong những cửa tiệm bán máy móc .
Photo Bjorn Skomakerstuen – Nguồn: http://www.lefdal.com


Trong lúc người Việt từ chuyện lớn tới chuyện nhỏ cái gì cũng ỷ y có dịch vụ giá rẻ, hở chút là đem ra tiệm, tự làm chi cho mệt, thì dân Na Uy nói riêng và dân Bắc Âu nói chung, vì dân số ít, nên phải tập làm hết mọi thứ. Xã hội của họ cũng được điều hành theo kiểu “tự lập”, “tự quản” như vậy, nghĩa là tìm mọi cách giảm thiểu số lượng nhân công. Thứ nhất, mọi thứ đều được hệ thống đưa lên mạng, người dân cần tìm gì, làm gì cứ vào các trang web của các công ty mình cần mà tự tìm hiểu.

Mọi thứ tiền điện nước, internet, điện thoại… cho tới mọi giao dịch đều chi trả qua tài khoản ngân hàng, mà cũng chẳng cần phải vác thân đến ngân hàng làm gì cho mất công, đã có net bank, ngồi ở nhà hay ngồi ở bất cứ đâu, cứ vào internet mà chi trả. Ở Mỹ còn trả bill qua bưu điện, NaUy thì không còn nữa.

Chỉ có ở VN, một xã hội chi tiêu bằng tiền mặt, mới có chuyện cầm cả cục, cả bao tiền đi mua xe, trả nợ, hay tới tận ngân hàng cho những giao dịch đơn giản!

Thứ hai, cái gì mà tự động hóa được, máy móc làm được thì khỏi cần con người. Ði toilet công cộng, khỏi cần có người ngồi đó thu tiền, đã có máy, bỏ tiền vào máy, lấy một tờ giấy có mã vạch sau đó chìa tờ giấy có mã vạch ra trước “con mắt” ở cửa, cửa tự động mở ra thế là vào, không có tiền thì cửa khỏi mở cho mà vào! Ði xe bus, xe lửa… gì cũng vậy, nhưng ở Na Uy là vẫn không có cửa ngăn ở metro và xe bus thì có hai cửa lên cửa xuống khó kiểm soát, nên thỉnh thoảng vẫn phải có người đi soát vé. Còn ở Anh, Pháp và nhiều nước khác, không có vé thì khỏi bước qua cái cửa ngăn vào đường hầm metro được, xe bus chỉ mở một cửa, bước lên là tài xế kiểm soát vé.

Ði siêu thị mua hàng bây giờ cũng có thẻ tự động, người dân tự lấy hàng hóa, tự quẹt thẻ, lúc ra tự bỏ lên quầy tính tiền, dù bây giờ vẫn còn có người ngồi ở quầy tính tiền song song với hàng tự động, nhưng dần dà thì máy sẽ làm hết. Ði ngân hàng hay một số cơ quan hành chính khác cũng tự động hóa dần dần, cái gì người dân tự làm được, máy móc tự làm được thì khỏi cần người. Thậm chí ra tới phi trường, người dân tự vào máy lấy vé, tự bỏ vali lên quầy cân.

Như vậy số công nhân viên, nhân công ở mọi ngành nghề sẽ gọn nhẹ, và yêu cầu sẽ ngày càng cao. Tất cả những công việc nào đơn giản máy móc sẽ làm hết, con người bắt buộc phải có học, có trình độ mới kiếm được việc làm.

Nhưng là một người dân, ở góc độ dịch vụ thì chuyện sống trong một xã hội có quá ít dịch vụ và dịch vụ lại quá đắt, thì cũng lắm cái khổ và bất tiện!

Image
Đường phố ở Oslo. Photo: SC.




SC

For this message the author Duong Nam Anh has received thanks:
KevinT
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 75
Posts: 13773
Has thanked: 12687 times
Have thanks: 10067 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: August 7th, 2018, 4:57 pm
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con

Postby Duong Nam Anh » October 30th, 2017, 6:31 pm

Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con

Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con (Kỳ 2)



VN – học cái gì cũng có người dạy, dạy cái gì cũng có người học

Nói tiếp chuyện dân đông có cái lợi, ở VN còn một cái sướng nữa, nhưng cái này phổ biến hơn ở những thành phố lớn, nhất là Sài Gòn, Hà Nội. Đó là học cái gì cũng có người dạy và dạy cái gì cũng có người học! Từ học ngoại ngữ, nhất là Anh Văn, thôi thì đủ thứ trường, đủ thứ cours khác nhau; học thêm các môn học từ cấp một đến cấp ba, học luyện thi cho tới học đủ thứ nghề như học cắt tóc, làm móng, trang điểm, học nấu ăn, làm bánh, bắt bông kem, học may thêu đan lát, học sửa xe, làm nghề mộc, sửa nhà, trang trí nội thất, làm thuốc Nam…; học đủ món “ăn chơi” như học đàn-đủ loại đàn, học hát, học khiêu vũ, học múa dân gian, múa ballet, nhiếp ảnh, quay phim video, học võ-đủ loại võ thuật, bơi lội, thể thao, cả những thứ hobby linh tinh nhất cũng có người dạy như cắm hoa, làm hoa giấy, vẽ guốc, làm kẹp tóc, làm thú nhồi bông, làm “hàng mã” v.v…

Image
Một trung tâm giáo dục dành cho người lớn, người nhập cư ở Helsfyr, Oslo. Nguồn: wikipedia.

Có những người rảnh rỗi mà tiền thì cũng dư dả, không biết làm gì, suốt ngày đi học hết cái này đến cái khác. Hết học ngoại ngữ ở các trung tâm cho đến học đủ thứ nghề, đủ món ăn chơi ở các Nhà Văn hóa Lao Động, Nhà Văn hóa Thanh Niên, Nhà Văn hóa Phụ Nữ…(Sài Gòn), rồi các nơi dạy tư…Thôi thì không bổ bề ngang cũng bổ bề dọc, còn hơn tiêu tốn thì giờ, tiền bạc vào rượu chè, cờ bạc, chơi gái, số đề…vừa tiền mất, tật mang, sức khỏe hao mòn, tổn thọ!

Na Uy – muốn học hay dạy cái gì cũng không đơn giản

Trong khi đó ở một nước dân số ít như Na Uy, muốn học cái gì cũng khó kiếm được trường, lớp, muốn dạy cái gì cũng khó kiếm đủ người. Và giá cả thì rất đắt! Về ngôn ngữ, trừ học tiếng…Na Uy là có tương đối nhiều trường, lớp, giờ khác nhau để người học chọn lựa. Nhưng giá thì cũng đắt kinh hoàng. Thường thường một khóa học tiếng Na Uy dài khoảng một tháng rưỡi, một tuần ba bữa, học phí tính ra tiền đô Mỹ khoảng hơn 700 USD. Nếu cần học gấp thì có khóa 3 tuần, tuần 4 bữa, cũng giá như vậy, đắt hơn nữa thì học riêng từng người, khoảng hơn 60 USD/giờ! Đó lá lớp B1, B2, còn lớp cao hơn giá sẽ đắt hơn. Dân nhập cư đến Na Uy nếu đi theo diện tỵ nạn chính trị, ty nạn nhân đạo… thì được học tiếng Na Uy miễn phí tới 3000 giờ hoặc trong 5 năm, tha hồ mà học.

Image
Một góc trường đại học Oslo (Universitetet i Oslo).
Ảnh: jon olav nesvold ntb scanpix


Ngoài tiếng Na Uy ra, ngay tiếng Anh cũng khó kiếm lớp, vì ở đây dân Na Uy bắt buộc phải học tiếng Anh từ năm lớp 2 và sau khi xong trung học phổ thông thì họ đã xài tiếng Anh khá là ngon lành, nên đâu cần phải học thêm tiếng Anh làm gì. Những lớp học tiếng Anh do vậy chỉ có những học viên cỡ trung niên hoặc đứng tuổi, vì lý do gì đó như không sử dụng tiếng Anh nhiều nên giờ cần phải học thêm, hoặc học viên là dân nhập cư đến Na Uy khi đã lớn và không có cơ hội đi học ở trường. Các lớp tiếng Anh thường chỉ có 1 tuần 1 buổi, và chừng trên dưới 10 học viên, dạy nhiều hơn không ai học! Phổ biến hơn là người ta tự tìm các cours học online, vừa tiện lợi về giờ giấc, vừa học ở nhà, khỏi phải đến lớp.

Các lớp dạy thêm thì tất nhiên là không có, học sinh từ bậc tiểu học, trung học ở Na Uy không có khái niệm đi học thêm. Học ở trường, tối về nhà tự làm bài ở nhà, mùa hè là để đi chơi, đi du lịch, hoặc đi làm thêm. Nếu biết học sinh VN phải đi học thêm đủ thứ môn học ở trường. học không có ngày Thứ Bảy, Chủ Nhật, không có mùa hè, không có cả tuổi thơ… chắc dân Na Uy há hốc miệng vì ngạc nhiên, không sao hiểu nổi!

Các môn học nghề như nghề cắt tóc, nghề nấu ăn, nghề làm việc ở khách sạn, nghề điện tử, kỹ thuật…thì phải học ở trường nghề. Trong hệ thống giáo dục ở Na Uy, chương trình trung học được chia như sau: Barneskole, ungdomsskole và videregående. Barneskole tức bậc tiểu học là 7 năm, từ lớp 1 đến lớp 7, ungdomsskole tức bậc trung học cơ sở (theo cách gọi ở VN bây giờ) hay trung học đệ nhất cấp (theo cách gọi thời chế độ VNCH) là 3 năm. Mọi trẻ em bắt buộc phải theo học xong 10 năm này. Videregående tức trung học phổ thông (theo cách gọi ở VN bây giờ) hay trung học đệ nhị cấp (theo cách gọi thời chế độ VNCH), không bắt buộc phải theo học nếu không có điều kiện.

Ở bậc videregående học sinh có thể chọn lựa giữa chương trình học kiến thức tổng hợp hoặc chương trình học nghề. Những học sinh chọn học kiến thức tổng hợp sẽ học thêm 3 năm, tổng cộng 13 năm để hoàn tất chương trình trung học, sau đó tiếp tục theo học đại học hoặc cao đẳng.

Image
Đường phố ở Oslo. Ảnh: sc.


Những học sinh chọn chương trình học nghề sẽ phải mất 4 năm: 2 năm lý thuyết ở trường và 2 năm thực tập. Chương trình dạy nghề có nhiều ngành khác nhau để các em lựa chọn theo thiên hướng, sở thích, ví dụ: kỹ thuật và công nghiệp, điện tử, xây dựng, nhà hàng và phục vụ, y tế và chăm sóc xã hội v.v…

Vì đã có trường nghề nên nếu muốn học món gì cũng phải vào trường mà học. Vừa được học miễn phí, vừa có thể mượn nợ nhà nước để chi tiêu trong thời gian đi học, sau ra đi làm trả, học đại học hay học trường nghề đều thế. Nhưng học trường nghề theo hệ thống chính thức thì phải mất 4 năm, hơi lâu. Đôi khi cũng có những ngành nghề có trường tư, dạy nhanh hơn nhưng đắt. Ví dụ muốn học cắt tóc, học trường tư chỉ mất 1 năm, nhưng học phí lên đến 7600, 7700 USD. Còn học lái xe thì đắt kinh hoàng. Dân ở Mỹ ai ngơ ngơ đến đâu cũng có thể học lấy cái bằng lái xe trong thời gian rất ngắn với giá chừng vài trăm đô, còn ở Na Uy, muốn học lái xe, phải mất chừng 5000-7500 USD, cho một khóa học lái xe 4 chỗ, chưa kể chi phí đi thi, lấy bằng! Bằng tiền bên Mỹ người ta mua cả cái xe chạy rồi.

Đó là nói đến học nghề, và không phải nghề nào cũng có trường dạy, còn tất tần tật các thứ học ăn chơi, hoppy như ở Sài Gòn tìm đâu cũng có thì càng không tìm ra. Muốn tìm hiểu cái gì chỉ có nước tự mua sách tham khảo hoặc lên mạng, tìm các video người ta dạy làm cái này cái kia. Như đã nói, dân Na Uy quen sống theo tinh thần độc lập, cái gì cũng phải tự tìm hiểu lấy.

Những ai muốn học một cái nghề gì đó nhanh chừng vài ba tháng, một năm để có cái nghề ra kiếm việc thì chịu chết.

Dân nhập cư đến Na Uy khi đã ngoài 30, 40, 50 thì rất khó. Quay trở lại đi học không dễ mà lại thời gian thì dài. Cơ quan phụ trách an sinh xã hội ở Na Uy gọi tắt là NAV cũng có mở đủ thứ cours, tiếng Na Uy gọi là kurs, hoặc các chương trình nọ kia cho người thất nghiệp, nhất là dân nhập cư. Nhưng những khóa học này chỉ là những khóa học tìm hiểu những lý thuyết chung chung về thị trường lao động ở Na Uy, các công ty, luật lao động, quyền của người lao động; hoặc những kỹ năng như tìm việc trên net, làm đơn, phỏng vấn, chuẩn bị xin việc…Bên cạnh đó là những lớp dạy tiếng Na Uy hoặc dạy sử dụng máy vi tính trình độ căn bản cho những người lớn tuổi chưa bao giờ biết sử dụng internet, máy vi tính, gửi mail… Hoàn toàn không có những khóa học những nghề mà người ta có thể có một cái nghề đi kiếm việc được. Không có đủ người dạy. Muốn học thì quay trở lại đi học theo con đường chính thức, hoặc trường nghề, hoặc cao đẳng, đại học, như đã nói ở trên!

Image
Một lớp học dành cho dân nhập cư. Nguồn: felles forum for innvandrere i ostfold.

Quốc gia nào cũng có những vấn đề của nó. Vấn đề của các nước Bắc Âu nói chung và Na Uy nói riêng, như đã đề câp, là ít dân, thị trường lao động nhỏ, hệ thống trường lớp không đa đạng. Cho nên đối với những người Việt đang nghĩ đến chuyện sẽ đi sang một nước nào đó sinh sống, phải chuẩn bị đầu tư cho mình ngay từ khi còn ở trong nước. Nếu còn trẻ thì chỉ cần chuẩn bị ngoại ngữ cho thật tốt để sang nước ngoài đi học cao đẳng, đại học. Nếu tuổi đã lớn, khoảng từ 40, 50 trở lên mà lại không có thời giờ đi học lại từ đầu, bên cạnh ngoại ngữ phải ở mức độ tối thiểu B1, B2, hãy chuẩn bị cho mình một vài cái nghề gì đó để mưu sinh. Cắt tóc, nấu ăn, làm bánh, làm nail, sửa chữa máy vi tính, nghề mộc, nghề điện… Ở VN cái gì cũng rẻ, dại gì không học. Sang nước ngoài là có cái nghề để kiếm ăn.

Ở Na Uy này có những người cắt tóc không giỏi, không thể đi làm cho tiệm của dân Na Uy nhưng cắt ở nhà, lấy giá rẻ, thế là vẫn có khách rất đông, hoặc biết làm bánh, mở tiệm nho nhỏ làm bánh sinh nhật, cũng sống lai rai được. Có người chỉ học làm sushi trong 2 tuần, học trên mạng, mà cũng dám mở tiệm sushi, hoặc chẳng đi học nấu ăn bao giờ nhưng vẫn mở tiệm bánh mì, nhà hàng, thậm chí đứng bếp!

Cái gì chứ trong một số dịch vụ thì nói thiệt thợ ở VN giỏi hơn vì dân đông, cạnh tranh nhiều và khách hàng đông, có việc làm hoài nên tay nghề cũng lên!

Image
Đường phố ở Oslo. Ảnh: sc.



Song Chi
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 75
Posts: 13773
Has thanked: 12687 times
Have thanks: 10067 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: August 7th, 2018, 4:57 pm
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome

Re: Na Uy nỗi khổ nhà giàu ít con

Postby Duong Nam Anh » March 23rd, 2018, 9:37 am

Bí quyết sống của người dân ở quốc gia hạnh phúc nhất thế giới 2017 – Na Uy
Nhắc đến những quốc gia hạnh phúc nhất thế giới, rất nhiều người có thể đoán được là ở đâu…

Theo báo cáo chỉ số hạnh phúc năm 2017 do Liên Hiệp Quốc công bố, quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất trên thế giới là Na Uy, tiếp theo đó là Đan Mạch, Iceland, Thụy Sĩ, Phần Lan. Hầu như đều là những quốc gia Bắc Âu.

Image
Na Uy là quốc gia Bắc Âu có cảnh quan thiên nhiên vô cùng tươi đẹp. (Ảnh: © wordpress.com)


Thật ra, không chỉ năm 2017, từ khi Liên Hiệp Quốc bắt đầu thống kê chỉ số hạnh phúc của người dân trên thế giới, Na Uy luôn nằm trong top đầu.

Vì sao Na Uy lại luôn đứng hàng top trong danh sách các quốc gia hạnh phúc nhất trên thế giới? Bí quyết hạnh phúc của người dân Na Uy là gì?

Đa phần mọi người đều có thể chỉ ra được vài điều như kinh tế phát triển, phúc lợi tốt… Tuy nhiên, như vậy đã đủ?

Trong video “Norway’s tips for achieving happiness” của kênh DW English, một người Na Uy cho hay: “Điều hạnh phúc nhất chắc chắn không phải vì thời tiết rồi, tôi nghĩ đó là vì môi trường thiên nhiên và con người ở đây!”


Image
Một người phụ nữ khác cho biết: “Bởi vì tự do, ở đây mọi người không bị kiểm soát.”


Quan điểm của một người thanh niên Na Uy có hơi đặc biệt: “Bởi vì người Na Uy chúng tôi yêu thích sự thay đổi và cảm thấy rất mãn nguyện với những sự biến đổi không ngừng.”



Tuy nhiên, nhà tâm lý học người Na Uy Joar Vitterso – một chuyên gia nghiên cứu “cảm giác hạnh phúc” lâu năm lại có suy nghĩ khác.

Từ những năm 1980, trong hơn 30 năm qua, ông luôn tập trung nghiên cứu vào một đề tài: “Điều gì khiến người ta cảm thấy mãn nguyện và bất mãn trong cuộc sống?”

Ông tỏ ra đồng tình một phần về việc một số người nghĩ rằng nguồn gốc của sự hạnh phúc ở Na Uy là sự bình đẳng và tự do.

“Quả thật mức độ bình đẳng ở Na Uy cao hơn rất nhiều nơi, sự bình đẳng sẽ mang đến rất nhiều lợi ích, ví dụ như, mọi người có nền tảng bình đẳng, đôi bên sẽ càng tin tưởng nhau hơn.”

“Còn sự tin tưởng là yếu tố quan trọng khiến con người ta vui vẻ và cảm thấy hài lòng trong cuộc sống.”

Image
Nhà tâm lý học Joar Vitterso.



Bắc Âu có phải là “thiên đường xã hội”?



Nhưng ông nghĩ rằng nếu chỉ là những điều kiện bên ngoài như bình đẳng, phúc lợi tốt, phong cảnh thì không hề đủ để khiến na Uy trở thành quốc gia xếp hàng đầu về chỉ số hạnh phúc trên thế giới.

Nguyên nhân căn bản nhất nằm ở việc người Na Uy đều tích cực chủ động theo đuổi sự hạnh phúc, từ chính phủ cho đến người dân. Điều này nghe có vẻ đơn giản, thực hiện mới khó, để làm rõ lý lẽ này, ông đã lấy quê hương Tromso của mình làm ví dụ.

Tromson là thành phố ở phía Bắc Na Uy, hệ thống giáo dục vô cùng hoàn thiện, chính phủ cung cấp sự đảm bảo về y tế, tỉ lệ thất nghiệp và nghèo khó đều cực kỳ thấp. Thế nhưng, theo giáo sư Vitterso, tuy Tromso có cơ sở hạ tầng hoàn thiện, phúc lợi đãi ngộ cũng tốt, nhưng cũng có khuyết điểm rất lớn chính là nằm ở vĩ độ quá cao.

Ông cho rằng, bởi vì mặt trời chiếu sáng ít, ngày ngắn đêm dài, những người sống ở nơi có vĩ độ cao dễ mắc chứng trầm cảm ơn những người ở vĩ độ thấp. Ở nơi vĩ độ cao, người ta cần phải giữ gìn cảm giác hạnh phúc, việc tích cực tìm kiếm thái độ vui vẻ là rất quan trọng.

“Rất nhiều nơi khác trên thế giới có thời gian mặt trời chiếu sáng dài hơn Na Uy, nhưng tỷ lệ mắc chứng trầm cảm của họ lại rất cao, nguyên nhân tiên quyết là khi bạn chủ động hành động, thời gian mặt trời chiếu sáng dù ngắn cũng sẽ không làm giảm chỉ số hạnh phúc của bạn”.

“Xem ra là ở phía Bắc Na Uy, từ lâu người dân đã tìm được cách để thích ứng với đêm dài, họ đã phát triển rất nhiều hoạt động để đối phó với những đêm đông dài đằng đẵng.”

Image
Na Uy thường có thời gian mặt trời chiếu sáng ít, ngày ngắn đêm dài.


Đầu tiên là trượt tuyết, đây là phát minh của người Na Uy và cũng là môn thể thao toàn dân của quốc gia này.

Mỗi năm Tromson có 6 tháng tuyết rơi, ở đây, ánh sáng Bắc Cực và chó kéo xe trượt tuyết là những điều bình thường trong cuộc sống. Vào mùa đông, già trẻ lớn bé ở đâu đều sẽ ra ngoài tranh thủ trượt tuyết.

Luật pháp Na Uy cho phép bất cứ ai cũng được cắm trại, thậm chí cho mọi người được đốt lửa ở nơi rộng rãi, người Na Uy gọi hoạt động này là “allemannsretten”, đây là truyền thống lâu đời đã có hàng ngàn năm lịch sử.

Image


Giáo sư Vitterso bày tỏ rằng: “Xưa kia ở Na Uy, người ta có thể đi qua, thậm chí săn bắt trên đất của người khác, chỉ cần báo trước cho chủ đất một tiếng và cũng chỉ cần phải thông báo, bởi vì từ xưa, luật pháp của Na Uy quy định, chủ đất không được từ chối lời đề nghị cho người ngoài đi qua cũng như sử dụng đất (để săn bắn, cắm trại…)”.

Cũng có nghĩa là, từ xưa đến nay, người Na Uy đều tôn sùng quyền tự do hoạt động bên ngoài và không chịu sự hạn chế.

Còn ngày nay, để người Na Uy có thể hoạt động ngoài trời nhiều hơn, chính phủ đã áp dụng rất nhiều cách, thậm chí có một vài chính sách “bắt đầu từ trẻ em”.

Ví dụ như: Bắt đầu từ 2 tuổi, trẻ em ở Tromson được yêu cầu gửi đến trung tâm trông trẻ ban ngày, trung tâm này cũng sẽ không để trẻ ở trong nhà, mà đưa các bé ra bên ngoài chơi đùa dù nắng hay gió.

Ông Kjell Kampevoll là người sáng lập ra trung tâm trông trẻ ngoài trời.

Image
Ông Kjell Kampevoll và lớp trông trẻ ngoài trời.


Mỗi ngày trung tâm đều có rất nhiều trẻ nhỏ, mà trung tâm như thế này cũng chỉ là một trong vô số những trung tâm trông trẻ ban ngày ở Na Uy.

Cá nhân ông Kampevoll nghĩ rằng: “Tiếp xúc nhiều với thiên nhiên chắc chắn có thể khiến người Na Uy hạnh phúc.”

“Các con của tôi mỗi ngày đều rất vui vẻ, các bé chơi cùng nhau bên ngoài và chưa từng đánh nhau.”

Image
Trẻ em Na Uy rất hòa hợp với thiên nhiên.

Vậy thì những gia đình người Na Uy bình thường tích cực theo đuổi hạnh phúc vui vẻ bằng cách nào?



Cô Brigit Hem cùng anh Conrad Helgeland và 4 người con sống ở một nơi không xa Tromson. Hai vợ chồng cô đều phải đi làm, ngày thường cùng chia sẻ việc nhà.

Ngoài những việc thiết yếu, hai vợ chồng đã bỏ rất nhiều công sức, tận lực biến nhà thành nơi thoải mái hơn, theo tiếng Na Uy thì là “koselig”.

Chữ này có nghĩa là bởi vì bên ngoài nhà rất lạnh, vì vậy nên cần phải làm cho nhà trở nên thoải mái hơn, “koselig” gần như là điều mà tất cả các gia đình ở Na Uy không tiếc sức lực để theo đuổi.

Cô Hem cho biết: “Tôi cảm thấy người Na Uy đều thích có một ngôi nhà thoải mái, ban đêm thắp nến, thêm những món ăn ngon tuyệt, cùng gia đình hưởng thụ khoảng thời gian hạnh phúc.”

Image


Về hạnh phúc, người Na Uy có một bộ từ ngữ đặc biệt của riêng mình, những từ này nghe rất đơn giản và chân thực.

Ví dụ như “Utepils”: Nghĩa là ngồi thưởng thức một li bia dưới ánh nắng.

Đặc biệt là vào mùa hè, có gần 20 giờ mặt trời chiếu sáng, người Na Uy có nhiều cơ hội để trải qua quãng thời gian hạnh phúc “Utepils”.

Cuối cùng, giáo sư Vitterso nói đến việc xây dựng hạnh phúc tổng thể và cá thể, ông cho rằng, quả thật chính phủ đã làm rất nhiều việc để nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân, nhưng mỗi người Na Uy cũng đều tích cực chủ động làm những điều này (cố gắng làm cho bản thân hạnh phúc), chứ không chỉ ngồi yên đợi mọi thứ tự nhiên trở nên tốt hơn.

“Tôi nghĩ rằng mọi người cần dành nhiều tinh lực tập trung vào những điều liên quan mật thiết đến cuộc sống của chính mình, điều này trên thực tế rất có ích đối với mọi người.

Bởi vì mọi người có thể nhận ra việc gì mới là quan trọng nhất đối với mình, cuộc sống của chính họ nên điều chỉnh ra sao… chứ không mù quáng làm theo những ‘kinh nghiệm thành công’ được nghe nói…”

Tích cực chủ động mưu cầu hạnh phúc chính là bí quyết quan trọng cho sự hạnh phúc của người Na Uy mà giáo sư Vitterso muốn chỉ ra.


Thanh Vân
User avatar
Duong Nam Anh
SuperModerator
Huy Chương Đỏ I
Đệ Nhất Post Bài Đệ Nhất Hình Ảnh Đệ Nhất Văn Thơ Đệ Nhất Cua Gái
9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership9 years of membership
Status:Offline
zodiac: Virgo-Xử Nử
Mood: Creative
Age: 75
Posts: 13773
Has thanked: 12687 times
Have thanks: 10067 times
Joined: June 29th, 2009, 8:47 am
Last Visit: August 7th, 2018, 4:57 pm
Location: TX
Country: United States of America
    Windows 10 Chrome


Return to Phóng Sự - Khám Phá

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 3 guests